Bab 3 | Samsiah & Jaidi | Sul Ikhsan

 Jaidi Kependak Samsiah

***

Subuh-subuh, umah Jaidi kebek wong nangis. Jaidi lan Marfuah nangis gegeluntungan ning esor tivi cecelukan aran ibune sing lagi ngeberesi kelambi ning koper. Ibune ora sanggup ngomong apa-apa. Ning atine ripuh. Lamun diibarataken atine bi Royanah kaya ombak laut sing nerajang watu.  Dulur bi Royanah pada meluan ketuon lan nangis ngedeleng Jaidi lan Marfuah. Mang Mujidi dodok ning korsi. Deweke ora nangis, tapi raine abang. Sebenere ning atine, mang Mujidi nangis ngegerung-gerung. Geludug jegar-jegur, kekilat ceprat-cepret, udan bedebuh, angin puting beliung kebek ning atine. Cuma karena deweke wong lanang, ditambah uis tua lan ngerasa dadi kepala keluarga, deweke isin arep nangise. Tetangga pada ketuon ngedeleng kejadian iku. Walaupun kejadian mekonon iku sering terjadi ning kampung iku lan bakale ora berlangsung sue, tapi tetep bae, laka sing bisa kuat ngelepas lungane wong sing paling disayang.

Dina iki, bi Royanah, ibune Jaidi arep berangkat ning Arab Saudi dadi pembantu. Cuma nonggoni rong wulan doang, bi Royanah ulih panggilan sing calon majikane. Wayah mubil jemputane teka, umah Jaidi sing rombeng iku nyangkin kebek diisi tetangga lan dulur-dulure. Bi Royanah, Jaidi, Marfuah, lan mang Mujidi lelangkuran sembari nangis kemesesegen ragem-ragem.

“Menai eman majikane, Nong. Aja ora kelingan gai kabar ning umah. Kekirim telung wulan sepisan mah gena bayar sekola bocah-bocah,” jere mang Mujidi elon-elon. Bi Royanah nyangkin keket ngelangkure.

“Bu, nong melu be ya. Nong pengen weruh Arab,” jere Marfuah.

“Aja. Nong ning kene bae. Baturi bapak. Ngko gede nong lunga ya ndah weruh Arab,” jere mang Mujidi.

Jaidi ora ngomong apa-apa. Deweke nungkluk bae sembari nangis sejero-jerone.

 Ora ketinggalan, bi Royanah ngelangkuri dulur wadon, dulur lanang, lan tetanggane sembari nitip Jaidi lan Marfuah. Bi Royanah nyered-nyered koper, dadah-dadah ning sekabeh uong sing ana ning kono baranganu manjing mubil. Suara wong nangis nyangkin kenceng wayah mubil sing ngegawa bi Royanah jalan ninggalaken gang RT 06.

Sedurung lunga, bi Royanah uis nyiapaken segala-galane. Jaidi uis didaftaraken ning sekola negeri lan uis ditukukaken pekakas sekolane. Duit komisi sing liane, gena ngebeneri umah. Ditukukaken welit anyar, bide anyar, keramik, mesin cuci, lan kasur anyar. Jaidi dewek due motor, wokmen, lan hp nokia. Bapane, mang Mujidi, tuku piyama, sarung wadimor, lan sandal carvil. Adine, Marfuah, tuku kelambi inul, boneka berbi, lan pertelot 2B. Keluarga mang Mujidi kedeleng sing jaba mah uis rada mendingan. Sing ora kedeleng ning wong lian iku jero atine. Jero atine bi Royanah, jero atine mang Mujidi, jero atine Jaidi, jero atine Marfuah. Umah mang Mujidi emang uis kedeleng rapi lan akeh pekakas anyar, tapi suasana sing bengen kaya kumpul-kumpul keluarga, susah-seneng ragem-ragem, lan keangetan keluarga iku ilang, lan laka sisane setitik-titik acan. Sing ana kari ketuone doang. Premen-premen gah, mending mangan uyah karo keluarga dibanding mangan ayam pedewek-dewek. Mending ketiban kelapa ning negara dewek, daripada ketiban duren ning negara uong.

 

2

“Kang, tangi, Kang?! Ditonggoni Kang Sariman ning jaba kih, sekola ora jigah!”

Jaidi jenggelak tangi lan ngedeleng adine uis rapih nggo kelambi sekola.

“Jam pira ikine, Fuah?” Jaidi tetakon sembari ucek-ucek mata sing kebek belek lan pepered lambe sing kebek iler.

“Jam 7. Kitane lunga sekola dimin. Memuluke ning duhur meja. Bapane uis lunga megawe. Sangune ning pinggir tivi,” jere Marfuah bari ngeloyong.

Jaidi pelanga-pelongo. Setiap tangi turu deweke masih kekatonen suara ibune lamun nangekaken. Pemberasane kaya masih ana ibune ning umah iku. Uis seminggu deweke ditinggal ibune. Dina iki manjing sekola pertama.

“Man, panasaken be motor kitane dimin. Kita arep memuluk lan adus dimin,” Jaidi ngebeker sing kamare.

“Setor gagi gah, upacara iki dih!”

Jaidi langsung melayu marani pawon. Nyampe pawon, deweke ngedeleng pawon acak-acakan. Piring numpuk durung dikumbahi, kelambi pada nyantol ning ndi-ndi, pendil lan kenceng ngegelempang, sesewet celekcekan. Persis kaya kapal ajur. Wayah matane ngedeleng meja, ana sekul goreng rong piring. Sing sepiring bekas Marfuah ora entek, sing sepiring masih kebek. Jaidi ngejajal sekul goreng iku, baranganu langsung ngelepehaken sekule wonganan rasane asin, pait, lan rada kecut.

Jaidi lan Sariman akhire disetrap gara-gara Jaidi kendo lan terlambat limang menit. Dudu cuma deweke, ana wong limelas sing terlambat wayah upacara iku. Kelas sijine ana Jaidi lan Sariman doang. Sing wong telulas kelas roro lan telu. Jadigah limelas uong iku barise sejen dewek karo murid liane. Murid liane mah ning bagian tengah lapangan upacara, sing terlambat iku dibarisaken ning arep gerbang lan didokoni pepatok ning arepe “MURID TERLAMBAT”. Ning barisan wong terlambat iku, ana wong roro anggota OSIS sing ditugasaken nyeramahi wong-wong sing terlambat.

“Mbeke dina pertama manjing be uis pada mekenen iki. Apa maning seteruse. Sira-sira iki pada niat arep sekola ora sih?!” getak anggota OSIS.

“Iya,” jawab ragem-ragem memalesan. Sariman kewedenen. Kelas roro lan telu cengar-cengir doang. Jaidi ora ngerongokaken lan malah nungkluk. Atine melayu-melayu mikiri umah, mikiri Marfuah, mikiri bapane, mikiri ibune.

“Coba ana kelas sijine laka?!” takon anggota OSIS iku bari ngegetak.

“Kita, Kang,” Sariman ngacung. Jaidi masih meneng bae.

“Sapa arane?”

“Sariman, Kang,” suara Sariman ngegeter.

“Wong siji doang?”

Jaidi masih ngelamun durung ngacung-ngacung. Sariman nyenggol-nyenggol Jaidi. Baranganu Jaidi ngangkat raine lan ngangkat tangan tengene. Jaidi kaget waktu deweke ngangkat raine, Jaidi ngedeleng wong wadon sing pernah dideleng waktu deweke tuku uduk ana ning barisan paling pinggir sing langsung bisa dideleng Jaidi. Jaidi ora nyangka wadon iku sekolane ragem karo deweke. Jaidi berag.

“Sapa arane sira?!” getak anggota OSIS ning Jaidi.

Jaidi ora ngeladeni lan masih mesem-mesem fokus ngedelengi wadon iku. Anggota OSIS sing ngedeleng Jaidi mesem-mesem dewek iku ngerasa diledek. Anggota OSIS iku ngeberek ning parek kupinge Jaidi.

“Woy! Sapa aran sira?!”

Jaidi kaget lan reflek ngejorogaken anggota OSIS iku sampe kedupruk. Barisan wong-wong sing terlambat iku jadine geger lan pada ngekek ngedeleng kejadian iku. Sariman nyangkin keweden-weden.

“Woy masih kelas siji be wanten sira iki!” anggota OSIS sing sijine langsung nyekel badane Jaidi. Anggota OSIS sing kedupruk kaen tangi melu nyekel lan nyered badane Jaidi.

“Gawa bocah iki ning ruangan!”

“Ampura, Kang, ora sengaja. Kakange iku bebekeran ning kuping kita,” jere Jaidi santai ora gelem digawa ning ruangan karena ora ngerasa salah.

“Sirane arep jadi jagoan tah? Sirane wanten tah ning kita heh!” jere anggota OSIS sing kedupruk iku bari ngejorog-jorogaken Jaidi.

Wong-wong sing ning barisan pada ngompori Jaidi gena ngelawan. Sariman meneng bae.

“Dudu wantene, Kang, ora sengaja,” jere Jaidi bari mesem.

“Tarik, Kang, gawa ning kantor be!” jere anggota OSIS liane sing pada marek.

Murid-murid lan guru-guru sing ana ning barisan lapangan upacara pada nyelingok ngedeleng keributan sing ana ning arep gerbang iku. Jaidi akhire gelem digawa ning ruangan. Waktu Jaidi melaku disered ning OSIS, deweke nyangkin didelengi ning murid-murid lan guru-guru karo tatapan sing kesel. Jaidi langsung nungkluk. Barang deweke ngangkat raine, wadon sing pernah dipendaki deweke kebeneran lagi ngedeleng Jaidi disered. Mata Jaidi lan mata bocah wadon iku kependak sedelet. 

  

3

 

Ning duhur perahu, mang Mujidi ngambat jaring. Tangane mah narik jaring, tapi matane mah natep kosong ning laut sing amba. Ati lan ndase ngelayab mikiri Royanah rabine sing uis seminggu durung ana kabar. Lamun jere wong enom mah, deweke ngerasa kangen. Mang Mujidi  jadi bidak ning Juragan Yanto sing due perahu karo mang Alimin bidak sijine sing ngebaturi. Juragan Yanto lan mang Alimin ngedeleng kerunya ning mang Mujidi. Mang Alimin dewek sing rabine pada bae lagi ning Arab akhire negor.

“Kang, Teh Royanahe uis ngabari tah?”

“Durung iki, Min. Arep dihubungi sing kene ora due nomore kakange. Tapi Royanah uis nyatet nomor Jaidi barangmah, tapi ora nelepon-nelepon uis seminggu luwih,” jere mang Mujidi. Mang Mujidi baranganu nyelingok ning mang Alimin, “Lagi rabi nira sih, Min, premen?”

“Pada bae, Kang, lagi ibune bocah-bocah mbeke lunga kuh, sewulan luih ora nelepon. Kita gah keketroken duh. Tapi baranganu nelepon nggo nomor Arab, nomor majikane jigah. Kan rabi kita mah ora diulih nyekel hp,” jere mang Alimin.

“Wis ditonggoni bae, Mang, sing sabar,” juragan Yanto nyaut.

“Iya kih, Juragan. Barangmah lagi kekatonen be doang.”

“Laiya iku mah wajar, Kang,” jere mang Alimin.

“Sing biasane balik miang, mangan uis disiapaken, segala-gala beres, kelonan kari kelonan, ikimah duh sepi tingtring umah gah. Bocah-bocah ngejelengut bae,”

“Wis menai lancar bae, Mang. Mamange sing kuat,” jere Juragan, “Aih ari si Jaidi sekola ning ndi?” sambung Juragan.

“SMA negeri ning Kecamatan kah, Juragan. Gati bocahe njuke ning kono bae. Ari jere kita mah ning desa bae ya ndah parek,” jere mang Mujidi.

“Wih arane gah wong enom pengen lelungan. Anak kita gah pada bae ning kono, Mang,” jere Juragan.

“Sapa kaen? Kudu tah Juragan iku anake lanang masih cilik ika tah, sapa arane, si Taolani lamun ora salah mah ya?”

“Dih premene mang Alimin mang Mujidi iki,” Juragan Yanto ngekek.

“Lah kudu due anak wadon gede tah Juragan Yanto iku, Kang. Seumuran karo si Jaidi. Sing bengen rasane digawa-gawa Juragan,” saut mang Alimin.

“Aih iya gale mah astagfirullah. Si Samsiah kaen tah ya? Wis gede kaen?” takon mang Mujidi bari mesem.

“Lah uis seumuran karo anak Mamang. Meleng Mamang iku mah,” jawab juragan Yanto.

“Lah ora ngedeleng-deleng temen tah bocahe, Juragan. Mendekaya nyangkin ayune ya? Wong lagi cilike gah sedep bocah ikumah,”

“Tak pondokaken sing SD. Maune mah niate arep tekang lulus SMA. Tapi gah ibune ora ngaweh,”

“Oh aman sote. Jadi ragem sikine sekolane karo si Jaidi?”

“Iya, Mang, njaluke merana bae.”

“Wih, tarik dih ngobrol bae,” mang Alimin nyamber.

“Wih lumayan kih ulihe. Tarik, Mang, tarik!” Juragan keberagen.

Serngenge ana ning tengah-tengah endas nyorot perahu-perahu sing lagi ampul-ampulan ning tengah laut. Perahune juragan Yanto kebeneran lagi ulih milik. Perahu juragan liane ana sing ora ulih pisan. Tengah-tengah laut iku kebek wong bebekeran. Urang…Urang….

4

Jaidi metu sing ruangan BK karo ekspresi sing rued. Jaidi rued ngegawa surat peringatan kesiji sing guru BK. Dewekw ketelimbeng bakale premen njaluk tanda tangan ning bapane. Deweke ulih poin mines roro gara-gara kejadian ngejorogaken salah siji anggota OSIS lan telat upacara. Aturan ning sekola iku setiap murid sing ora taat aturan atawa sing rajin iku digai poin. Lamun sing ora taat aturan digai poin mines, lamun sing rajin digai poin ples lan bakale ulih penghargaan pas perpisahan. Poin mines siji iku ulih teguran berupa omongan, lamun poin mines roro ulih teguran berupa surat peringatan kesiji sing bakale ditandatangani wong tua, poin mines telu ulih surat panggilan gena wong tua teka ning sekolahan, poin mines papat diskor, poin mines lima dikeluaraken sing sekolahan.

Sariman sing nonggoni ning arep lawang BK ngedeleng Jaidi metu langsung nyamperi. Ora sue, Rosinah, bature Jaidi lan Sariman sing pada bae sekampung nyamperi Jaidi lan Sariman.

“Ulih surat peringatan ya, Jai? Tak warahaken bapa nira lah. Sira mah gale murid baru nakal,” Rosinah nyerocos.

“Iki kih wong mah ora elok disaring lamun ngomong. Wis sih aja comel,” Sariman marah-marah. Jaidi meneng bae.

“Jorangan dih, Jai, Garan gah aja nakal haha. Weruh dewek bapa nira premen. Wis kebayang kita mah pasti sira ditempiling. Aritah dikon tanda tangan ya wong tuane? Haha,” Rosinah ngekek. Cangkeme mangap amba.

“Ora sengaja setor. Wisih meneng lah. Rued kitane,” Jaidi muring.

“Hahaha tuman. Jai, Man, gagah sira ya ketua OSISe? Sapa kah arane. Kang Wandi ya? Kelas roro je ya. Hebat ya jadi ketua OSIS, ” Rosinah nyerocos maning.

“Gagahan kita. Sira gah pernah demen ning kita bengen,” jere Jaidi sembari ngekek. Jaidi, Sariman, lan Rosinah melaku.

“Ndih ting bating ora sukaradi ika mah masih cilik. Lamun waktu bisa diulang mah, ora kesed kitamah demen sira iku. Wis lah kita amah bakale arep gelati pacar ning sekolahan iki. Lanange gagah-gagah sira,”

“Arep sekola tah arep gelati pacar sira iku?” Sariman nyahut.

“Sohor bae sira iku Sariman. Ora payu wonganan sira mah ya?! Hahaha.” Rosinah ngekek kejekak-jekak. Jaidi peluan ngekek.

“Sial!” Sariman keisinen.

“Manjing kelas pira, Man? Kita mah sepuluh lima. Dela maning manjing kelas arep perkenalan,” jere Rosinah.

“Kita kelas sepuluh telu,” Sariman nyaut.

“Kita kelas pira ya?” Takon Jaidi.

“Sira kelas sepuluh roro. Mau kita ngedeleng,” jere Rosinah.

“Coba yu deleng maning. Kita pengen ngedeleng sapa-sapa aran batur kita.”

“Yu!”

Seketelune marani kelas sepuluh roro. Wayah tekang kana, Jaidi langsung ngedeleng kertas selembar sing ditempel ning jendela kelas. Tangan deweke meripidi aran sing ana ning kono. Aran deweke ana ning abjad J. Baranganu, seketelune, lan murid-murid sing lagi ana ning sekitaran kono langsung kaget ngerungu muni bola futsal kenang endas wong ning sebelahe. Barang Jaidi nyelingok, Jaidi ngedeleng wong wadon sing pernah diketemuni deweke ngegeletak pingsan kenang bola.

“Siah, tangi! Duh, pingsan! Tolong sih tolong!”

“Samsiah, sadar, Samsiah!” jere bature

“Arane bocah wadon iku Samsiah?! Rasane mau kita ngebaca aran Samsiah,” jere Jaidi ning jero atine. Jaidi langsung ngedeleng maning kertas pengumuman aran-aran murid kelas sepuluh roro. Deweke mau ngedeleng ana aran Samsiah ning kertas iku. Barang uis kependak aran Samsiah ning abjad S, deweke langsung ora nyangka lan ora mikir-mikir maning, Jaidi langsung marani wadon iku.

“Awas, ampura, langsung bae digawa ning UKS ya!”

Jaidi ngebopong-bopong wadon sing arane Samsiah iku didelengi sekabeh murid sing ana ning kono termasuk Sariman lan Rosinah. Sariman lan Rosinah ketelimbeng ngedeleng tingkah  Jaidi.  

 

Bersambung..... 

 

 

 

 

  

Bab 2 | Samsiah & Jaidi | Sul Ikhsan

Ibune Jaidi Arep ning Arab

2013

 

1

Bebengian, wong lanang seumuran limelas tahun dodok ning buri pawon umahe. Kebeneran buri umahe wong lanang iku madep langsung karo kobakan sing pinggire ana tanduran kelapa. Wong lanang iku melangak ngedelengi langit sing padang akeh bintange. Banyu matane mili sembari tangane nguntalaken batu cilik-cilik ning kobak sing gawe iwak pada kecuek-cuek. Baranganu, ibune wong lanang iku marek lan ngelus-elus rambute.

“Lamun Ibu ora lunga ning Arab, Ding, Ibu ora sanggup nyekolahaken Jaidi. Wingi ana bi Murni marek nawari Ibu. Bakale lamun ibune lolos lungan ning Arab, ibu ulih komisi 13jt sing sponsor. Lumayan ulih gena daftar sekola Jaidi, karo sisane tuku motor bebekasan mah,” jere ibune ngerayu.

“Tapi Jaidi ora pengen Ibu lunga, Bu,” jere Jaidi. Banyu matane nyangkin deres.

“Ibu ngerti. Tapi Jaidi dipikir-pikir be maning. Iki gah gena masa depan Jaidi bisuk.  Jaidi kan weruh, megawe ning desa iku gati. Bapa nira megawene, ya ulih gena mangan sedina-dina doang. Panen ya ora due sawah. Melu panen ning sawah wong, ya setaun sepisan. Jere Jaidi pengen sekola ning negeri, pengen kuliah, pengen due keuripan kaya wong-wong.”

“Deleng gah kuh umah Jaidi. Genteng masih welit. Tembok dudu bata. Lemah dudu kramik. Lamun usim udan angin, selain bocor, ibu wedi umah iki rubuh. Ibu lan bapak ora bisa ngebangun umah iki ndah kaya wong-wong lamun ngandalaken pegawean bapa nira.”

Jaidi meneng bae. Jaidi sebenere paham kondisi keluargane. Tapi deweke ora bisa ngebayangaken urip laka wong tua wadon. Sapa sing ngeliwet, sapa sing ngumbah kelambi, sapa sing ngurusi umah. Jaidi pokone celelengen mikirine. Tapi lamun dipikir-pikir, aja maning gena sekola, mangan sedina-dina bae kadang-kadang masih kekurangan. Ibune bener. Lamun ora berangkat ning Arab, Jaidi kemungkinan ora due umah sing rada bagusan lan ora bakal bisa sekola ning negeri. Sekolahan sing dikepengeni Jaidi masalahe ana ning pusat kecamatan. Jarak sing umah Jaidi ning sekolahan kurang lebih sepuluh kilo. Otomatis bakale dudu bayaran sekola doang sing dipikiri. Lunga-balik jugul dinane, kelambi sekola, buku, lan tetek bengek keperluan liane. Barangmah ana sekolahan swasta sing parek ning desane, tapi Jaidi pengen ning negeri karena jere mah megawene bakale gampang lamun sekola ning negeri. Durung maning, Jaidi masih due adi wadon siji sing masih sekola SD. 

Ora sue, bapane Jaidi marek lan dodok ning korsi plastik sing warnane uis luntur sing ana ning pawon.

“Bapa gah barangmah berat, Ding. Tapi premen maning. Wong ora pati gemuh kaya keluarga kita mekenen, kudu wani berkorban. Lamun bapa ulih mah, angguran bapa sing lunga. Tapi ya ning Arab kuh keakehane butuh pembantu nyang ora supir. Ya bapak ora bisa nyupir, Ding.”

“Siki kita pada-pada iklas bae, Ding. Menai niat ibu iki lancar endah kita bisa due umah sing rada bener kaya wong-wong desa liane. Umah kita ora bocor wayah udan, ora rubuh wayah lagi usim angin. Ibu pengen ngedeleng Jaidi lan Marfuah sekola duhur, dadi wong, due keuripan sing bener, due pegawean sing enak, endah aja kaya bapak lan ibu sing gelo. Cita-cita iku ora bakal terwujud lamun ngandelaken pegawean bapak sing ora jelas iki, Ding,” jere bapane Jaidi rada ngegeter suarane.

Jaidi ambekan gede. Ati deweke nyangkin ajur ngerungu omongan bapane. Rasane nyelekit. Ndas lan dadane ibarat ditibani kelapa telung wiji. Gelem ora gelem, Jaidi kudu ngizinaken lan ngerelakaken ibune lunga gena cita-cita keluarga lan cita-cita deweke.

“Iyawis, Bu, Pak, Jaidi iklas. Menai Ibu sehat lan apa sing kita bareng-bareng kepengeni diizabah ning Gusti Allah.”

“Aaamiin,” jere ibu lan bapak Jaidi. Banyu mata ora kerasa mili ning seketelune.

2

Jaidi tinggal ning Desa Alang-Alang. Desa sing digencet karo Desa Lontar. Digencet iki maksude, ana pitung RT sing rerendengan. Telung RT liane ana ning seberang sing kudu ngelewati Lontar dimin lamun arep marani telung RT iku. Desa iki letake ana ning Kabupaten Serang, Banten sebelah Utara. Disebut desa agraris, ana ning pinggir pesisir pantai. Disebut desa maritim, ana sawahe. Jere pemerintah sing ditulis ning plang kantor desa mah, desa iki manjinge Desa Sekaya Maritim. Mbuh maksude apa. Wong desa gah laka sing ngerti. Masyarakate pada megawe jadi petani, ana sing nelayan lamun umahe parek laut mah, ana sing jadi buruh ning pabrik sing letake ning Cikande—ikugah endah ulih megawe ning pabrik kudu bayar puluhan juta. Lan wadon-wadone keakehan pada lunga ning Arab. Tapine, ora keleh akeh wong sing nganggure. Ning tiap RT, lamun dikumpulaken, sing nganggur iki bisa jadi gawe kampung dewek. Arane kampung Wong Nganggur.

Lamun mundur ning zaman kerajaan Banten, desa iki parek karo petilasan Sultan Ageng Tirtayasa lan Kiyai gede sing terkenal sedunia, Syeikh Nawawi Tanara. Tapi iku bengen. Siki mah daerah utara Kabupaten Serang iku ya terkenal karo TKW-ne, akeh wong miskine, akeh wong ora sekolane, akeh wong doyan kawine, akeh wong korupsine. Daerah iki gah sepanjang dedalane ana kali sing akeh sangkrah lan terkenal akeh wong adus, ngising, ngumbah piring, ngumbah kelambi ning kaline. Ana siji kali gede. Arane kali Ciujung. Tapi lebih tepate lamun siki, iku disebute dudu kali, tapi tempat pembuangan limbah pabrik.

Jaidi dewek tinggal ning RT 6. Bapane arane mang Mujidi. Umure seket tahun. Sekolane sampe kelas telu doang gara-gara bengene dikon sekola malah angon kebo. Megawene macem-macem. Kadang ngunjali pasir, kadang ning sawah lamun panen, kadang lamun lagi usim urang, ngejaring ning laut. Arep megawe ning pabrik ora due ijazah SMA. Ditambah, lamun ning pabrik, kudu bayar 17 juta. Jere Mang Mujidi, wong megawe arep gelati duit je malah dijaluki duit. Duit semono iku, jere Mang Mujidi, lamun ditukukaken beras, mi lan endog, ulih se-mobil trek.    

Mang Mujidi dewek seumur uripe ora elok lunga adoh-adoh. Paling adoh gah wayah gelati urang ning Lampung. Jadi akhire deweke due rabine tetangga dewek, arane bi Royanah. Bi Royanah dewek pada bae kaya mang Mujidi, ora lulus SD. Bengene tungkul ngintil ibune gelati pari lan beberuhun. Sing Mujidi lan Royanah ikilah Jaidi lan Marfuah lahir. 

  Untunge, Jaidi lan adine si Marfuah sekola rada duhur berkat mang Mujidi sing megawe mulak-malik. Jaidi mbeke lulus SMP tahun iki. Adine si Marfuah kelas 5 SD. Jaidi due cita-cita pengen sekola ning SMA negeri ndah bisa megawe ning pabrik, dudu endah pinter. Marfuah adine due cita-cita lunga ning Arab, endah ketuku hp sing ana musike kaya endak bibine.

 Ning kampung Jaidi zaman siki rada mending dibanding zaman ibu-bapane. Uis ngayah wong sekola, uis ana listrik, uis ana tower internet, uis akeh umah bagus, uis rada akeh sing due motor, uis pada due hp. Jaidi dewek umahe gubug sing temboke bide, gentenge welit, ora dikeramik. Cuma ana limang umah gubug ning kampung Jaidi. Sing liane uis pada bagus hasil lunga sing Arab. Jaidi ora due motor cuma due hp siji ulih utang ning tukang kredit, iku gah rerageman karo adine. Mangkane, ibune Jaidi, bi Royanah, kepengen ning Arab ndah bisa kaya uong-uong liane. Due umah bagus, due motor, due korsi bagus, due bupet gede, due tivi gede, due anak sing sekola duhur.

 

3

Seminggu seuise Jaidi ngizinaken ibune berangkat ning Arab, rengse megrib, Bi Murni, sponsor sing uis berpengalaman puluhan tahun ngeberangkataken uong RT 6 ning Arab iku teka ning umah mang Mujidi ngegawa surat persetujuan lan amplop sing isine duit 13 Juta. Mang Mujidi, bi Royanah, Jaidi lan Marfuah sing lagi pada nonton tivi kaget wayah ngerungu suara bi Murni.

“Manjing, Bi, manjing,” jere mang Mujidi.

“Iya, Mang, nuhun.”

“Duh ampura, Bi, laka korsi gena tamune. Fuah, jukut kelasa kah,” jere mang Mujidi. Fuah sing maune lagi teturon, langsung melayu ngejukut kelasa.

“Iya, Bi, ampurane lah. Jaidi tuku panganan ning bi Sati mana,” jere bi Royanah sembari ngegai duit ning Jaidi. Jaidi ngeloyong tuku panganan.

“Wih santai be sih, Mang, Bi. Wis Insyaallah menai Bi Royanah lancar endah bisa ketuku korsi,” jere Bi Murni.

“Aaamiin,” jere mang Mujidi lan bi Royanah.

Kelasa sing diembil Marfuah dibeber bi Royanah ning ruang tamu sing ukurane cuma muat gena kebo siji doang. Seketelune dodok ning kelasa iku. Bi Murni langsung ngebuka tas ngejukut berkas-berkase.

“Fuah, sira iku gale wong wadon ana tamu malah teturon maning. Ngembil banyu inung kah mana,” jere mang Mujidi. Marfuah langsung tangi maning, ngembil banyu inung.

 “Premen, Bi Murni?” bi Royanah tetakon.

“Alhamdulillah. Kesehatan bi Royanah fit. Insyaallah berkas lagi di urus. Siki Bi Royanah lan Mang Mujidi tanda tangan gena ana kontrak persetujuan. Ngko sekitar roro sampe telung wulan ana panggilan, mbeke bi Royanah bisa terbang. Sesuai janji sing dimin, iki ana duit komisi. Sekabehe 13jt. Digai 5jt dimin. Ngko sing liane, pas ana panggilan ya, Bi, Mang,” jere bi Murni. Bi Royanah lan mang Mujidi nyengir.

“Iya nuhun, Bi.”

“Diinung dimin, bi Murni,” jere Marfuah nyelang ngegawa teko sing isine wedang.

“Iya, Nong, nuhun.”

Ora sue, Jaidi teka ngegawa gorengan.

“Kih, Jaidi, ibu nira lolos tes kesehatane. Insyaallah nonggoni panggilan doang. Sirane bakale aja nakal. Dijagani adi nirane,” jere bi Royanah genah Jaidi sing lagi ngedokong gorengan.

“Iya, Bi, nuhun,” jere Jaidi sing ning atine lagi campur aduk antara seneng lan sedih.

“Bakale ibu ning Arab, Bu?” Marfuah tetakon.

“Iya, Nong. Nong bakale aja nakal ya. Ari masak sekul doang mah bisa ya, uis ibu ajari kaen. Naker banyune sepira je?” jere bi Royanah.

“Iya, Bu, bisa. Semene kan?” jere Marfuah sembari nuduhaken tengah-tengah penuduhe.

 “Bakale Nong tuku hp sing ana musike, Bu, ya.”

“Iya, Nong.”

“Karo kelambi inul, Bu, ya? Eh iya, pertelot 2B gala gena ujian.”

Mang Mujidi, bi Royanah, lan bi Murni ngekek. Jaidi ngekek setitik, baranganu merengut maning.

 

4

            “Jaidi due motor baru! Jaidi due motor baru!”

            Sariman, bature Jaidi ning kampunge geger muter-muter gang wayah motore Jaidi teka ning umahe. Jadilah wong kampung sing lagi ning umah pada metu lan marani umah Jaidi. Motore Supra X warna ireng pelate ijo. Ulih tuku 2,5 jt sing batur mamange. Motor iki sesuai karo apa sing uis dijanjikaken ibune lamun ibune lolos lunga ning Arab. Motor iku gena bolak-balik Jaidi sekola. Tapi Jaidi durung bisa nyetir.

 Waktu iku motor masih jarang sing due. Jadi wong kampung pada bedebuh lamun ana sing tuku motor. Ana sing nonggoni curakan duit, ana sing pengen weruh jenis motere, ana sing cuma maido lan ngejadikaken bahan omongan wayah rerubungan.

Setekane motor iku, langsung diselameti lan dicuraki gena diadohaken belaine wayah dienggoni sing duene. Rengse nyelameti karo juadah warna pitu, bi Royanah metu umah ngegawa bak sing isine duit receh sing didokoni sekul kuning lan permen. Bocah, wong enom, wong tua ngumpul lan bebekeran ning arep umah Jaidi. Curakan! Curakan! Suasana kampung dadi rame. Ngedeleng wong-wong uis teriwuh, duit sing jero bak kuen diremed ning bi Royanah baranganu diuntalaken ning wong-wong sing ana ning arep. Wong-wong guyuran, jejedogan, gemuyu, beberekan, ngejokoti duit sing diuntalaken bi Royanah. Cuma telung menit doang, duit sing ning bak cilik kuen ludes. Ana sing ulih limang ewu, ana sing ulih telung ewu, ana sing ulih permene doang, ana sing ora ulih pisan. Tergantung keberuntungan lan pengalaman melu curakan.

Seuis curakan, ana sing ngekek ngejekak-jekak, ana sing cerita ora menda-menda, ana sing ngedumel, ana sing merengut, ana sing nangis gara-gara keedek-edek. Jaidi dewek nyompok ning pojok lawang ngedelengi wong curakan. Baranganu matane ngalih ngedelengi motor.

Sorene, Jaidi belajar nyetir motor lan mamange ning lapangan kampung. Jaidi sing ning arep, mamange ngejagani bonceng ning buri.

“Kih, sekabehe gigine ana papat. Lamun arep manjing gigi, edek arepe. Lamun arep mundun gigi, edek buri,” jere mamange Jaidi.

“Yoh mulai. Puter kuncine. Nah, lamun huruf N iki murub berarti gigine kosong. Coba stater.”

“Srrrr…”

“Edek gigi arepe elon-elon!”

“Treek…”

“Kuh deleng nomor 1 sing murub. Artine gigi siji. Siki gas elon-elon, bakale edek arep ndah gigi roro.”

Bari tangane ngegeter, Jaidi narik gas motore elon-elon. Motor jalan elon-elon baranganu ngegereng.

“Edek siji maning sing arep ndah aja ngegereng!”

Lebah Jaidi ngedek gigi ke roro, gas ora diturunaken. Motor ngejumprit lan hampir ngejerunub lamun mamange Jaidi ora gencang-gencang ngejagani. Wong-wong sing lagi pada nonton ngekek ngejekak-jekak.

“Diturunaken dimin gase, Jaidi!”

 

5

Seminggu belajar motor, Jaidi uis serada bisa lan uis diulih ngegawa motor ning dalan gede. Ceritane, Jam 6 subuh, Jaidi dikongkon tuku uduk ibune ning kampung sebelah karena ning kampunge, wong sing biasa dagang uduk lagi gering.

 Wayah nyampe tukang uduk, deweke ngedeleng bocah wadon lan bocah lanang sing lagi maen raket ning lapangan pinggir wong dagang uduk iku. Jaidi sing uis limelas tahun, lan uis ngedueni rasa demen ning wong wadon, ngerasa ngegeter ngedeleng wadon sing lagi maen raket iku. Selawas uripe, Jaidi durung pernah mendak wadon iku. Wayah iku, wadon iku nggo kelambi olahraga, nggo kudung warna ireng. Deweke kagum ngedeleng wadon kekudungan. Jaidi ngerasa wadon iku ayune tulung urip. Matane bening lan indah, cungure rada mancung, lambene tipis, meseme manis legit, raine manis adem, badane bagus. Mata Jaidi ora obah-obah ngedelengi wadon iku bae lan mesem-mesem dewek senajan wadon iku ora nyadar bahwa ana Jaidi sing lagi ngedelengi deweke.

“Ding, uduke kih.”

“Ding, uduke kih.”

“Ding, uduke kih!”

“Eh..iya, Bi, ampura.”

Bersambung....

___

Bab 1 | Samsiah & Jaidi | Sul Ikhsan

Prolog

Samsiah keketroken. Deweke tembeke balik megawe sif roro. Wayah metu lawang pabrik, langit rasane masih padang. Laka tanda-tanda lamun tengah wengi iku udan arep mundun. Barang ora sue Samsiah jalan, udan ora puguh-puguh ngegerudug. Nyampe kontrakan, kelambi Samsiah kekebes sampe ning cangcut-cangcut. Sebenere deweke kepengen nonob. Cuma karena ngedeleng uis tengah wengi, deweke wedi bokan ana wong jahat. Soale lamun deweke ngedeleng status ning media sosial, lagi rame kasus pemerkosaan. Akhire Samsiah lebih milih udan-udanan sampe kontrakan.

Samsiah manjing ning kontrakane. Badane ngegeter keatisen. Udan durung menda bae. Malah nyangkin gede. Wayah ngedeleng jam ning tembok kontrakane, uis nunjukaken jam roro subuh. Lebah arep ngunci lawang, deweke ditibani amplop coklat sing dibungkus karo plastik putih bening sing ana merek lan logo jasa pengirimane. Samsiah ketelimbeng. Seinget deweke, Samsiah ora mesen apa-apa minggu-minggu iki soale lagi tanggal tua. Amplop coklat iku Samsiah bolak-balik. Deweke ngedeleng ning amplop coklat iku aran pengirime kosong. Tapi aran deweke lan alamate bener bahwa paket iku gena deweke.

Saking penasarane, Samsiah ora gancang-gancang adus lan malah dodok ning korsi sing ana ning jogan kontrakan. Amplop sing sapa iki ya? Jere deweke ning ati. Ora akeh omong lan mikir maning, Samsiah ngebuka paket iku. Ukuran amplop iku sedeng. Ora gede lan ora cilik. Samsiah nyowek amplop iku elon-elon. Ning jero amplop coklat iku ana amplop putih sing biasa gena isi surat panggilan atawa surat undangan rapat. Samsiah nyangkin ketelimbeng. Deweke langsung bae ngebuka amplop putih lan deweke melongpong ngedeleng isine surat.

Ati Samsiah ngegeter. Dibukalah surat iku ning Samsiah.

 

 

Pengirim: Lanang sing demen beneran ning sira

 

Samsiah, surat iki gena sira

Tulung dibaca. Kita gawe surat iki karo ati sing kebek rasa ajur, rasa kangen lan rasa demen ning sira.

 

Ana ning ndi sira, Samsiah?

Kita pengen kependak sira

Ngedeleng ayune rai sira

Lan pulene mesem sira

 

Tulung ingeta sira, Samsiah

Jaman bengen kita lan sira memotoran lan mangan baso ning perempatan

Baranganu kekebakan ning kolem renang sing ana ning kota

Jugul ana umah sing bagus ning pinggir dedalan, kita wong roro ngebayang-bayang bakale bisuk, kita wong roro due umah mekonon. Sira jadi Dokter. Kita jadi Polisi.

 

Ning ndi bae anane sira, menai sira sehat lan bahagia ya, Samsiah sayang!

 

Tulung ingeta sira, Samsiah

Bengen kita wong roro gegerejogan ning ranjang, gemuyu-gemuyu jugul dina, lan sms-an jugul menit sampe batre hp kita melembung

 

Kita inget, sira due cita-cita bakale kawin karo kita lan due anak roro lanang wadon terus tinggal seumah ning komplek

 

Waktu iku, sira uis nyiapaken aran gena calon anak kita wong roro. Lamun ora salah mah, lanang kuh Reza Aditya, lamun wadon kuh Elsa Marisa Putri. Sira bongkor anak kita bisuk tak arani Rojidi atawa Sapnah.

 

Ora masalah, Samsiah. Waktu iku sing penting Sira bahagia bae. Kita semati-matine ngegawe sira bahagia.

 

Tapi ning ndi saiki sira Samsiah?

Waktu kita balik sing Jakarta lan marek ning umah sira, jere tetangga, sira uis kawin karo uong lan siki urip ning desa laki nira sekeluarga.

Kelimen lunga ninggalaken kita lan milih kawin karo wong lian?

Kelimen sira ora ngabari kita?

Apa sira uis ora demen ning kita sampe sira tega mekonon iku ning kita?

Asal sira weruh, kita balik iku arep ana niatan ngelamar sira, Samsiah!

Sumpah, Samsiah, kita uis kaya wong edan waktu ngerungu sira kawin tanpa sepengetahuan kita.

 

Surat iki gena sira Samsiah. Tulung dibaca  bae sedela mah lan balesa surat iki ndah kita ngerungu langsung sekabehe sing sira.

Bener tah sira kawin karo uong tanpa wewarah ning kita? Bener tah Samsiah?

 

Lamun sira bener uis kawin, tulung ngomong ning kita alesane apa?

Apa karena sira ora demen ning kita maning?

Apa karena kita cuma kuli, Samsiah? Dudu Polisi kaya apa sing sira lan wong tua nira harepaken, Samsiah?

Seweruh kita, sewulan sedurunge kita balik ning Jakarta iku sira lan kita masih sayang-sayangan ning telepon.

 

Kita pengen kependak karo sira, ngelangkur sira lan ngebisiki ning kuping sira bahwa kita semati-matine demen Sira. Tulung kabari kita, bahwa berita sira kawin iku gadur sekabeh. Tulung, Samsiah!

 

Sayang Samsiah sing Jaidi

 

13 Juni 2017

 

Samsiah banyu matane mili sampe kemesesegen. Banyu matane sampe nyampur karo banyu udan ning gulune. Samsiah langsung inget lanang sing bengen pernah ngisi urip deweke: Jaidi. Samsiah nangis sejadi-jadine bengi iku sembari ngelangkur surat sing Jaidi. Baranganu deweke sadar ana sing ngeganjel ning surat sing ditulis Jaidi iku. Dibaca maning lah surat iku lan ngedeleng bahwa tahun penulisan surat iku tahun 2017 sedangkan waktu Samsiah ulih surat iku tahun 2021 sing artine surat iku ditulis patang tahun sing bengen. Sing gawe Samsiah nyangkin nyeseg lan remuk atine, tanggal surat iku pas sedina serengsene Samsiah kawin lan Abdul Gafar. Samsiah nangis sekenceng-kencenge sampe munine nyampur karo muni udan ning jaba. 

Bersambung....

___